• ۲۸ مرداد ۱۴۰۵

سهیل رسانه: نگاهی نو، به جهانی کهنه

 «شرم‌آور»: پنتاگون به لاپوشانی تلفات نظامی آمریکا در جنگ ایران متهم شد.

 گاردین- دیوید اسمیت در واشنگتن |  شنبه ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۶

 ماه‌هاست که هیچ نشست خبری برگزار نشده است، چرا که وزارت دفاع آمار و ارقام را با تأخیر یا به طور نادرست منتشر می‌کند.

 لئون پانتا، وزیر دفاع سابق و مدیر سابق سازمان سیا، به گاردین گفته است که پنتاگون «رویکردی شرم‌آور» در انتشار اطلاعات مربوط به تلفات ایالات متحده در جنگ ایران در پیش گرفته است.

 وزارت دفاع دو ماه و نیم است که هیچ نشست خبری برگزار نکرده است. مقامات با اتهاماتی مبنی بر دست داشتن در لاپوشانی برای پنهان کردن هزینه واقعی جنگ مد نظر دونالد ترامپ در ایران، از ترس واکنش عمومی در آستانۀ انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر مواجه شده‌اند.

 پانتا  که در طول جنگ‌های افغانستان و عراق، جلسات توجیهی هفتگی پنتاگون را برگزار می‌کرد، از این وزارتخانه به علتِ خودداری افشای تعداد افرادی که در حملات بمب‌گذاری ایران به پایگاه‌های آمریکایی آسیب دیده‌اند، انتقاد کرد.

 او در تماس تلفنی گفت: «در این جا تلاشی عمدی برای پنهان کردن اطلاعات از مردم آمریکا وجود دارد و من فکر می‌کنم این از بسیاری جهات نشان‌دهنده رویکردی شرم‌آور در تقسیم مسئولیتی است که همه ما در هنگام جنگیدن داریم.»

 آتش‌بس شکننده بین ایالات متحده و ایران اوایل این ماه از هم پاشید و هر دو طرف روزانه به یکدیگر حمله می‌کنند که این امر نگرانی‌هایی را دربارۀ ایجاد باتلاقی [برای نیروهای آمریکایی] و خیانت به وعدۀ انتخاباتی ترامپ مبنی بر اجتناب از «جنگ‌های ابدی» ایجاد کرده است.

 تعداد سربازان آمریکایی کشته شده در جنگ ضد ایران آخر هفته گذشته به ۱۸ نفر افزایش یافت، در حالی که تقریباً ۴۳۰ سرباز آمریکایی زخمی شده‌اند. پنتاگون روز دوشنبه اعلام کرد که از ۷ ژوئیه، صد سرباز آمریکایی زخمی شده‌اند، اما ۹۶ درصد آن‌ها به خدمت بازگشته‌اند. طبق گزارش روزنامه نیویورک تایمز، این وزارتخانه در ابتدا از افشای این آمار خودداری کرد و تنها با تأخیر در یک پست در رسانه‌های اجتماعی به تلفات اذعان کرد.

مقام‌های مسئول، مقاله تایمز را “بی‌اساس و مغرضانه” دانستند و ادعا کردند اگر قرار است سربازان به خدمت بازگردند، ملزم به انتشار عمومی جراحات نیستند. اما وقتی گزارش دیگری از تایمز منتشر شد که وب‌سایت پنتاگون تعداد کشته‌شدگان نیروها را از ۱۸ به ۱۴ نفر کاهش داده است، سوالات تشدید شد. شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، “اختلال موقت داده‌ها” را مقصر دانست.

 با این حال، منتقدان می‌گویند؛ خاموشی اطلاعات، استراتژی سیاسی حساب‌شده‌ای برای پنهان کردنِ مداخله نظامی شکست‌خورده‌ای است. ند پرایس، معاون سابق نماینده ایالات متحده در سازمان ملل و سخنگوی سابق وزارت امور خارجه گفت: «این فراتر از بی‌اعتمادی صرف و خصومت معمولی دولت ضد مطبوعات است. این بیشتر دربارۀ محافظت از مردم آمریکا در برابر هزینه واقعی و کلی این جنگ است.»

 پنتاگون در برابر مطبوعات

 از زمان آغاز جنگ، پنج ماه پیش، تنشی بین تمایل دولت برای پنهان‌کاری عملیاتی و تقاضای رسانه‌ها برای شفافیت به نیابت از مردم وجود داشته است. حتی در طول جنگ‌های بحث‌برانگیز و نامحبوب در ویتنام و عراق، خطوط ارتباطی کم و بیش باز نگه داشته می‌شد، اما از زمان بازگشت ترامپ به قدرت در ژانویه ۲۰۲۵، پنتاگون – که به وزارت جنگ تغییر نام داده است – دسترسی را محدود کرده است.

 تقریبا بلافاصله، رسانه‌های اصلی از جمله نیویورک تایمز، رادیو عمومی ملی (NPR) و پولیتیکو را از میزهای طولانی مدت خود بیرون راند و آن‌ها را با رسانه‌های دوستدار ترامپ مانند بریتبارت، شبکه خبری وان آمریکا و نیویورک پست جایگزین کرد. در ماه مه، محدودیت‌هایی برای تردد آزاد خبرنگاران در بیشتر ساختمان پنتاگون اعمال شد.

 در ماه اکتبر، اکثر رسانه‌های خبری، به جای موافقت با مقررات جدید پیت هگست، وزیر جنگ که آن‌ها را در صورت تلاش برای گزارش اطلاعات – اعم از طبقه‌بندی شده یا غیر آن- در معرض اخراج قرار می‌داد، کارت‌های دسترسی خود را تحویل داده و از پنتاگون خارج شدند.

 در ماه دسامبر، این وزارتخانه، رویداد سه روزه‌ای را برای معرفی سازمان‌های رسانه‌ای تازه تأیید شده، از جمله پادکسترهای طرفدار ترامپ و اینفلوئنسرها برگزار کرد.

 در ماه مارس امسال، پنتاگون قانونی وضع کرد که بر اساس آن، خبرنگاران را باید پرسنل مجاز وزارتخانه در محوطه پنتاگون اسکورت کنند. در ماه ژوئن، پنتاگون اعلام کرد؛ دفتر مطبوعاتی‌اش اکنون یک فضای طبقه‌بندی‌شده و غیرقابل دسترس برای خبرنگاران است، زیرا توسط نویسندگان سخنرانی‌هایی که «معمولاً با مطالب طبقه‌بندی‌شده سروکار دارند» استفاده می‌شود. محدودیت‌های فزاینده، ناظران آزادی مطبوعات را نگران کرده است.

 کلیتون ویمرز، مدیر واشنگتن برای گزارشگران بدون مرز، گفت: «فکر نمی‌کنم اغراق باشد اگر بگوییم این پنتاگون در مقایسه با هر پنتاگون دیگری در تاریخ اخیر، با رسانه‌های خبری خصمانه‌تر برخورد کرده است.»

 مارک شوف، رئیس باشگاه ملی مطبوعاتقبول دارد که چنین خصومتی، انحرافی تاریخی است و می‌گوید: «آن چه در پنتاگون اتفاق می‌افتد، در ۳۴ سال حضور من در واشنگتن بی‌سابقه است. ما این نوع محدودیت‌ها را برای رسانه‌ها در پنتاگون ندیده‌ایم. حتی در طول طوفان صحرا [جنگ خلیج فارس] و جنگ افغانستان، نمی‌توانم زمانی را به یاد بیاورم که پنتاگون سعی کرده باشد دسترسی مطبوعات را به این شکل قطع کند.»

 این ابهام فعلی به ویژه در مقایسه با موضع قبلی دولت تکان‌دهنده است. در روزهای آغازین جنگ ایران، هگزت حضوری همه‌جانبه داشت و گزارش‌های مفصلی ارائه می‌داد که در آن‌ها دربارۀ نابودی «بی‌رحمانۀ» ارتش ایران و نیز احیای ایالات متحده با عنوان ملتی متشکل از «جنگجویان واقعی» لاف می‌زد.

 سپس پنتاگون، در برخورد با تصاویر هگزت که «ناپسند» تلقی می‌کرد و در سطح عمومی منتشر شد، عکاسان خبری را ممنوع کرد. در گزارشی، هگزت خبرنگاران را با «فریسیان» مقایسه کرد و پوشش رسانه‌ها از جنگ در ایران را «جریان بی‌پایانی از زباله» توصیف کرد.

 اکنون، این جسارت، جای خود را به تهی‌گاه یا خلائی داده است؛ از ماه مه تاکنون، هیچ جلسه توجیهی برگزار نشده است، هگزت هفته گذشته از یک برنامه غربالگری برای «کمبود تستسترون» در بین سربازان خبر داد و آن را ضروری خواند تا به آن‌ها اجازه داده شود تا در «بهترین شرایط ممکن» خودشان عمل کنند. چنین انحرافاتی، این سوءظن را ایجاد کرد که جنگ از کنترل خارج شده است.

 جوئل روبین، معاون دستیار سابق وزیر امور خارجه گفت: “وقتی نمی‌توانید به وضوح، آن چه را که در میدان اتفاق می‌افتد، بیان کنید، به این معنی است که احتمالا از آ نچه در میدان اتفاق می‌افتد و چگونگی تأثیر آن از دیدگاهِ سیاسی و در دنیایِ سیاست‌گذاری این جا مطمئن یا راحت نیستید. کاملا واضح است که در حال حاضر،  نگرانی زیادی دربارۀ تلفات در این جنگ وجود دارد.»

 هزینه جنگ

 جنگ در ایران به سببِ افزایش قیمت بنزین و سایر تأثیرات تورمی بر زندگی روزمره، در میانِ مردمِ ایالات متحده بیش از پیش نامحبوب است. پرایس گفت: “افرادی که توجه دارند می‌دانند که ۱۸ نفر از اعضای ارتش ایالات متحده جان خود را از دست داده‌اند.” او افزود: “اما چیزی که آن‌ها نمی‌دانند، مگر این که واقعا در حال کندوکاو باشند، میزان کامل تلفاتی است که مردان و زنان نظامی ما، در نتیجۀ تصمیمات دولتمردان، برای کشاندن کشورمان به جنگی بدون اهداف مشخص و قطعا بدون مسیری مشخص متحمل شده‌اند. این از آن نوع مواردی نیست که ده‌ها یا بیست نفر از اعضای ارتش دچار ضربه مغزی خفیف شده باشند. صدها نفر – طبق یک محاسبه، حدود پانصد نفر از اعضای ارتش ایالات متحده، در نتیجه این جنگ، از نظر جسمی آسیب دیده‌اند و دولت احتمالا به درستی محاسبه می‌کند که اگر هزینه‌های اقتصادی با کل تلفاتی ترکیب شود که این جنگ بر اعضای ارتش ما وارد می‌کند، این جنگ که از قبل هم پیشنهادی از نظر سیاسی بازنده بود، دولت را بیش از پیش به ورطه سقوط خواهد کشاند.”

 برای کهنه سربازان و کارشناسان امنیت ملی، نحوه برخورد پنتاگون با تلفات ایالات متحده، به مثابه یک لاپوشانی شرم‌آور است. جانسا گلدبک، مدیر اجرایی بنیاد صدای کهنه سربازان، یک سازمان غیرانتفاعی مدافع حقوق سربازان گفت: “پنتاگون اعلام کرد که ۹۶ درصد از افراد آسیب‌دیده به خدمت بازگشته‌اند، اما باز هم یادآوری می‌کند که ما می‌دانیم آثار جنگ نوین، همانند اثرات جراحت، ای بسا تا ماه‌ها یا سال‌ها بعد احساس یا دیده نشود” و یادآور می‌شود: “ما سزاوار آن هستیم که دقیقا بدانیم چه اتفاقی افتاده است” و این سوال را مطرح می‌کند که “چرا آن‌ها این تلفات را به موقع گزارش نمی‌کنند. فرض من این است که این موضوع مربوط به کنترل روایت سیاسی قبل از یک انتخابات بزرگ ملی است.”

 اگرچه هگزت از رسانه‌ها دوری کرده است، اما مجبور شد این هفته در جلسه استماعی در کنگره شرکت کند تا از جنگی دفاع کند که تاکنون ۳۷.۵ میلیارد دلار برای آمریکا هزینه داشته است. در جریان جلسه استماع کمیته تخصیص بودجه سنا در روز سه‌شنبه، سیاستمداران هر دو جناح، ناامیدی عمیق خود را از درخواست‌های بی‌پایان دولت برای پول، بدون  آن که زیر بار  پاسخ‌های مستقیم یا راهبردی منسجم بروند، ابراز کردند.

 وقتی سناتور گری پیترز، از حزب دموکرات، رویکرد دولت را “شکستی کامل” خواند، هگزت با عصبانیت فریاد زد: “شرم بر شما و دیگرانی که این را باتلاق و شکست می‌نامند.” پیترز در پاسخ گفت: “شما، آقا، شکست خورده‌اید. شما استراتژی ندارید. شما برنامه بلندمدتی برای پیروزی واقعی در این جنگ ندارید.”

 استیون کش، افسر اطلاعاتی سابق و مدیر اجرایی گروه Steady State- گروه مدافع بیش از چهارصد مقام سابق امنیت ملی- هشدار می‌دهد که دولت ترامپ و رهبری پنتاگون، مردم یا مطبوعات را نه به عنوان ذینفعانی که باید سر از کار دولت درآورند، بلکه به سان دشمنانی می‌بینند که باید سرکوب شوند.

 او گفت: «پیت هگست و رئیس جمهور ایالات متحده، نقش مهمی برای رأی‌دهندگان آمریکا یا کنگره نمی‌بینند، پس چرا باید به آن‌ها چیزی گفت؟ آن‌ها به روشنی اعلام کرده‌اند که نقشی برای شما، رسانه‌ها، نمی‌بینند. شما را دشمن خود می‌بینند.”

 پنتاگون این ادعا را رد می‌کند که گزارش‌های مربوط به تلفات را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد. شان پارنل، سخنگوی ارشد، در بیانیه‌ای گفت: “وزارت جنگ و فرماندهی مرکزی ایالات متحده به‌طور مداوم به‌روزرسانی‌های جامع و به‌روز را دربارۀ حملات و عملیات ایالات متحده در ایران به جهان ارائه داده‌اند.”

  پرزیدنت ترامپ و وزیر هگزت به طور مداوم به‌روزرسانی‌های آنلاین را مستقیما در اختیار رسانه‌ها و مردم آمریکا قرار می‌دهند و بینش شفاف و بدون فیلتر درباره اهداف و اقدامات قاطع ما ارائه می‌دهند.”

 اگرچه جلسات توجیهی تمام شده‌اند، اما اخبار هنوز منتشر نشده‌اند، زیرا خبرنگاران پنتاگون همچنان به دنبال منابع خود و جستجوی اطلاعات هستند. پانتا گفت مقامات “سعی می‌کنند از گورستان عبور کنند، به اصطلاح، به این معنا که امیدوارند هر چه کمتر بگویند، کمتر درگیر جنجال شوند، اما واقعیت این است که مطبوعات فقط برای فهمیدن اینکه دقیقا چه اتفاقی می‌افتد، بسیار تهاجمی‌تر عمل خواهند کرد.”

او می‌افزاید: “در اصل کاری که آنها انجام می‌دهند این است که مطبوعات را به چالش می‌کشند تا بفهمند واقعا چه اتفاقی می‌افتد، و این کار را خواهند کرد. آن‌ها می‌توانند طفره بروند، حرف‌های بی‌ربط بزنند و ببافند، یا آن که می‌توانند آن را پنهان کنند، اما تجربه من این است که مهم نیست چقدر سعی در پنهان کردن آن داشته باشید، در نهایت، حقیقت آشکار می‌شود.”